10 dingen om te doen in Bulgarije: van rozen tot brutalisme

Bulgarije geeft meer terug dan je verwacht. Het land heeft kloosters vol muurschilderingen, een rozenvallei die letterlijk geurig is in juni, bergpassen met uitzichten die je bijblijven en een brutalistische monument bovenop een berg dat lijkt op iets uit een sciencefictionfilm. En dat allemaal voor een fractie van wat het in West-Europa zou kosten.

Dit zijn mijn tien aanraders, met eerlijk commentaar over wat goed werkt met kinderen en wat wat meer voorbereiding vraagt.

1. Het Rila klooster

Het bekendste klooster van Bulgarije, en terecht. Geen vierkante centimeter muur die niet beschilderd is. De binnenplaats, de bogen, de kerk: alles is overdekt met muurschilderingen in felle kleuren. Kosten om te parkeren: €3,-. Het klooster zelf is gratis. Reken op een half uur tot een uur.

Het is er druk, zeker in het zomerseizoen. Bussen vol schoolkinderen en groepen senioren. Geen Japanners of Chinezen, grappig genoeg, die hebben het hier schijnbaar nog niet ontdekt.

Met kinderen: Heel toegankelijk. De schilderingen zijn indrukwekkend genoeg om ook kinderen stil te houden. In de kerk zelf zijn geen foto’s toegestaan, maar dat is voor kinderen niet de attractie. De trappen op de binnenplaats en de balkons zijn leuk om te verkennen.

2. De Stob piramides

Net bij het Rila klooster, een half uur terug over de bergweg, liggen de Stob Piramides. Rode zandstenen zuilen en pieken die op piramides lijken. Entree is €2,50. Loop de rode route: die gaat omhoog en je hebt het in een klein uur gedaan. De blauwe route is langer en minder mooi, sla die over.

Met kinderen: Goed te doen voor kinderen die normaal wandelen. Het laatste stuk is wat steiler, maar niet gevaarlijk. De uitkomst is de moeite waard.

3. De Zeven Rila Meren

Een van de mooiste wandelingen van Bulgarije, op zo’n 2.000 meter hoogte, omgeven door gletsjermeren. De lift die je een groot stuk omhoog brengt kost voor een retour €16,50. Wij troffen de lift in onderhoud. Dan zijn er jeeps die je een heel eind omhoog rijden voor €20,- retour, een leuk avontuur op zichzelf.

Belangrijk: in mei en soms begin juni ligt er nog flink sneeuw boven. Wij kwamen tot kniehoogte in de sneeuw en besloten om te keren. Check de omstandigheden van tevoren.

Met kinderen: Met voorbereiding haalbaar voor fitte kinderen vanaf een jaar of 12. De meren zelf zijn spectaculair. Maar kom niet onvoorbereide: goede schoenen, lagen kleding, sneeuw is eerder dan je denkt nog aanwezig. Reserveer de lift van tevoren en check of hij rijdt.

4. Plovdiv en de oude stad

De parel van Bulgarije, en dat is niet overdreven. De oude stad van Plovdiv is autovrij, vol met kleurig beschilderde 19e-eeuwse huizen op een heuvelrug. Het Romeinse theater van Trajanus staat er na 19 eeuwen nog in perfecte conditie. De wijk Kapana ernaast is hip, vol street art, kleine cafés en restaurants.

Met kinderen: Prima voor alle leeftijden. De autovrije binnenstad maakt het ontspannen slenteren. Het theater is indrukwekkend en vraagt geen specifieke kennis om te genieten. Reken op een middag.

5. De Rozenvallei, Kazanlak en Buzludzha

In mei en juni staat de Rozenvallei in bloei. Bulgarije is goed voor zo’n 70 procent van de wereldwijde rozenolie-productie, en je ziet dat aan de velden. Het rozenfestival in Kazanlak barst los in juni: druk, feestelijk en de moeite waard als je van dat soort sfeer houdt.

Het Rozenmuseum in Kazanlak legt uit hoe de olieproductie werkt. Entree is €3,- per persoon. Klein maar interessant. In de omgeving liggen ook de grafheuvels van de Thracische koningen: vier te bezoeken tombes voor €8,- per persoon. Ze doen denken aan Egypte, maar dan stiller, kleiner en zonder goud. Gewoon aarde, steen en het gevoel dat hier ooit koningen lagen.

En dan, als je toch in deze hoek van Bulgarije bent: rij door naar Buzludzha. Dit is het meest bijzondere dat ik in Bulgarije heb gezien. Bovenop een berg, op ruim 1.400 meter hoogte, staat het communistische monument van Buzludzha: een enorm, vervallen vliegende schotel van beton uit 1981. Je kunt er niet in. Je staat ervoor. En dat is al genoeg. De weg ernaartoe gaat omhoog door bos. Helemaal boven waait het hard en is het koud. Maar de sfeer is uniek. Op de terugweg zagen we ons tweede hert van de reis.

Met kinderen: De rozenvelden zijn mooi maar vragen weinig tijd. Het festival in juni is leuk voor kinderen die van drukte houden. De grafheuvels zijn interessant voor kinderen die van geschiedenis houden, maar minder voor kleine kinderen die snel verveeld zijn. Buzludzha is voor iedereen met een auto toegankelijk, geen wandeling nodig. Tieners die van bijzondere en vervallen plekken houden: dit is iets voor hen.

6. Teshel: de Buynovo River Gorge en de jeeptour met Devil’s Throat Cave

Dit staat op geen enkele lijst die ik had gelezen voor vertrek, en toch is het een van de hoogtepunten van onze hele Bulgarije-reis. De Buynovo River Gorge bij Teshel is een smalle kloof waar het af en toe een uitdaging is om andere auto’s te passeren. Smal, diep, groen. Je rijdt er letterlijk doorheen en het water dendert naast je. Op de heenweg hadden we regen en wolken. Op de terugweg, een dag later, scheen de zon. Het verschil was enorm. Met zon zijn die kleuren, die rotswanden, dat water gewoon geweldig.

Maar de echte ontdekking was de jeeptour die onze hoteleigenaar aanbood. We vertrokken om half tien en reden eerst naar de wei waar hij zijn honderdtwintig paarden vrij laat lopen in de bergen. Als hij fluit komen ze op draf aan. Veulentjes erbij. Dit is geen onderdeel van een standaardtour, andere groepen mogen hier niet stoppen.

Daarna de bergen in, tot 1700 meter hoogte. Op een mooie dag kijk je van hier over het hele Rhodope-gebergte tot in Griekenland, dat op maar tien kilometer ligt. Wij kwamen in de wolken terecht, maar dat had zijn eigen sfeer. Via een megablubberweggetje naar de koeien. Al glijdend, maar de jeep trok het.

En dan, op de terugweg, een babybeer langs de weg. Moeder nergens te bekennen. Hij schrok van ons en verdween in de struiken. Net iets te snel voor een goede foto.

De absolute climax was de Devil’s Throat Cave: een enorme grot waar een waterval doorheen raast. De normale rondleiding gaat pas om twaalf uur, maar omdat onze chauffeur de mensen hier kende mochten we met een briefje zelf naar binnen. We hadden de hele grot voor onszelf. De trappen naar boven zijn steil en het is er donker en nat, maar wat een plek.

Met kinderen: De jeeptour is voor kinderen vanaf een jaar of 8 prima te doen, zolang ze niet snel wagenziek worden op hobbelwegen. De Devil’s Throat Cave is indrukwekkend voor alle leeftijden, maar de steile trappen naar boven vragen wat lef. De Buynovo River Gorge verken je vanuit de auto: ideaal voor gezinnen die willen genieten zonder veel te lopen. Vraag bij je accommodatie in de omgeving altijd naar lokale jeeptours dit soort ervaringen boek je niet via een website, maar gewoon aan de keukentafel.

7. De Krushuna watervallen

Sprookjesachtig. Het water valt in laagjes naar beneden over kalksteen, als iemand het zo heeft ontworpen. Helder, blauw, en in het voor- en zomerseizoen vol water. Entree is €5,12. Loop de rode route. De blauwe is langer en minder mooi.

Wij waren er op een doordeweekse dag en hadden het bijna voor onszelf. In het weekend en de zomervakantie is het drukker.

Met kinderen: Een van de beste stops voor gezinnen. Weinig hoogteverschil, mooi pad, spectaculair resultaat. Voor alle leeftijden.

8. De Devetashka grot

Op 25 minuten van de watervallen ligt een van de grootste grotten van Bulgarije. Het licht valt door de enorme opening naar binnen en spiegelt in het water beneden. Het ruikt er muf van de vleermuizen, maar dat hoort bij het avontuur.

Er rijdt een filmpje rond van de grot waar je jezelf afvraagt of dat echt is. Het is echt.

Met kinderen: Heel geschikt. Geen klimwerk nodig. De grot is groot genoeg om indrukwekkend te zijn zonder beangstigend te worden. Wel koud binnen, neem een trui mee.

9. Veliko Tarnovo

Een van de mooiste steden van Bulgarije. Ooit hoofdstad van het Tweede Bulgaarse Rijk, nu een stad met kronkelende steegjes, gekleurde huizen in een vallei en een enorm fort. Wij hadden maar een paar uur, maar dit is een plek om een nacht te blijven.

Het fort zelf is groot en je hebt er makkelijk twee uur voor nodig. Wij gingen er niet in vanwege tijdsdruk, iets wat ik de volgende keer anders doe.

Met kinderen: Goed te doen, maar het is een heuvelstad. Er worden flink wat trappen geklommen. Voor kinderen die dat aankunnen is het fort leuk. De stad zelf is aangenaam om doorheen te lopen.

10. Melnik en de wijngaarden

Het kleinste stadje van Bulgarije, genesteld tussen opmerkelijke zandstenen rotsen die van nature piramidaal zijn. Oude huizen, wijnmakerijen, een wandelroute van 4 km naar een uitzichtspunt en een klooster.

Wij liepen naar het uitzichtspunt en terug. Twee en een half uur, behoorlijk steil aan het einde. Het uitzicht over de rotsen is indrukwekkend. Na de wandeling een glas lokale wijn: dat is de logische afsluiting hier.

Met kinderen: De wandeling naar het uitzichtspunt is voor fitte kinderen haalbaar, maar zwaar. De stad zelf is leuk om doorheen te slenteren. Voor kinderen die niet van wijn houden (begrijpelijk) is het dorpje ook gewoon gezellig.

Lees ook mijn andere blogs over de Balkanreis:

• Het Rozenfestival in Kazanlak: net te laat, maar op de lijst voor de volgende keer
• Buzludzha: het verlaten ruimteschip van het Bulgaarse communisme
• Plovdiv: de stad die je niet had verwacht, maar niet meer vergeet
• Bulgarije met de auto: wat je moet weten voor je vertrekt

Dit soort reizen denk ik ook voor jou uit. Op maat, niet uit een boekje. 06-20851033.