Albanië met de auto: eerlijk over rijden, betalen en wat je echt tegenkomt

Moniek Bos-Bouwman

Albanië heeft een reputatie. Chaotisch verkeer. Cash-only. Bunkers langs de weg. Onverharde bergpaden. Mensen die me ervan hadden weerhouden en mensen die me ernaartoe gepraat hadden. Na vier en een half week, waarvan een groot deel in Albanië, weet ik nu zelf hoe het zit.

Het klopt allemaal. En toch was Albanië een van mijn favoriete landen van de reis.

Wanneer ga je?

Mei, juni, september en oktober zijn de beste maanden. Het voorjaar is een van de prettigste periodes: de temperaturen lopen op, de natuur staat in bloei en het is nog relatief rustig. In de zomer is het aan de kust druk en heet. In de bergen, zoals in Theth en rondom het Komani meer, is het dan juist aangenaam.

Wij waren er begin juni. In de bergen bij Theth was het af en toe fris ’s avonds, maar overdag prima wandelweer. In Tirana en aan de kust was het 27 graden en benauwd. Met kinderen zou ik de bergen in het voor- of naseizoen inplannen en de kust voor de zomer of vroeg september.

Het rijden: dit is echt zo

Het rijgedrag van Albanese automobilisten maakt het verkeer chaotisch. Ze stoppen op elk moment dat ze willen, ook midden op de weg. Ze gebruiken zelden hun richtingaanwijzers en blijven zelden op hun eigen rijbaan. Ze lijken altijd haast te hebben en halen in wanneer ze maar willen, ook in een bocht of met tegenliggers. In Tirana is het nog een graadje erger dan buiten de stad.

Dat klinkt dramatisch. Het is ook af en toe hectisch. Maar als je het eenmaal ziet aankomen, is het te doen. Je rijdt defensief. Je houdt afstand. Je verwacht het onverwachte.

Wat ik zelf tegenkwam: in de bergen bij Theth kwamen tegenliggers uit het niets om de bocht, reden ze ruim over de helft van de weg en verwachtten ze dat jij de berm in gaat. Dat doe je dan maar. Het is smal en er is geen weg terug. In Tirana is de tweebaansweg opeens een vijfbaansweg en schuiven mensen er van links en rechts tussendoor. Je overleeft het, maar het vraagt concentratie.

Op veel wegen ontbreken wegmarkeringen, wat ’s nachts extra uitdagend is. Volg niet blind je navigatie. Soms staan er route-opties naar steden over wegen die je echt niet wil rijden met elk type auto. Kijk altijd of er niet een logischere route is.

De snelheidslimiet is 110 km/u op de snelweg, 80 buiten de bebouwde kom en 40 km/u in dorpen. De politie let in het bijzonder op buitenlandse voertuigen. Een kleine verkeersovertreding kan al snel een boete tot gevolg hebben.

Er zijn in Albanië vrijwel geen tolwegen. De twee uitzonderingen zijn de Kalimash-tunnel (€5,- voor personenauto’s) en een stuk van de A1 richting Kosovo.

Betalen: cash is geen bijzaak, het is de regel

De Albanese lek (ALL) is de officiële munteenheid. In toeristische gebieden en hotels in Tirana kun je meestal ook met euro’s betalen, maar de wisselkoers is dan minder gunstig. Pinnen in lek is meestal voordeliger. Zoek je een pinapparaat kijk dan uit naar de apparaten van Union of Abi Bank, die rekenen vrijwel geen of geen bankkosten.

Maar: heel veel plekken accepteren alleen cash. Parkeerplaatsen, kleine restaurantjes, overnachtingen buiten de steden, de veerboot over het Komani meer, de camping voor het bos. Bij ons hotel in de buurt van Komani kon je alleen cash betalen, gelukkig wisten we dat van te voren, want een pinapparaat is heel ver weg.

Zorg dat je altijd cash bij je hebt. Niet een beetje, maar genoeg voor meerdere dagen. Geldautomaten zijn er in de steden, maar in de bergen en langs afgelegen routes niet.

De mensen

Dit verraste me het meest positief. Albanezen zijn gastvrij op een manier die je tegenwoordig in West-Europa minder tegenkomt. Ons hotel bij Komani, gerund door een lokale familie, kookte ’s avonds voor ons. De eigenaar legde de wandelingen uit, wees op de gevaren, zorgde dat we een drankje hadden aan het einde van de dag.

In Tirana zijn de mensen vriendelijk maar ook gewend aan toeristen. Jong, Europees georiënteerd, Engels sprekend. In Albanie spreken echt heel veel mensen Engels en hebben we nooit een vertaal app nodig gehad.

Kruje, ons laatste stadje in Albanië, was het meest treffend. De mensen in de bazaar waren nieuwsgierig en vriendelijk zonder opdringerig te zijn. We zijn er met een goed gevoel weggegaan.

Afval langs de weg

Ik noem dit apart omdat het echt opvalt en ook in de natuur merkbaar is. Langs de wegen, in de bossen, bij rivieren: er ligt veel plastic afval. In de berggebieden rondom Theth is het relatief schoon, maar langs de hoofdwegen en bij de kust is het minder. Het contrast met het prachtige landschap is groot. Je went er niet aan, maar het hoort bij de eerlijkheid van dit verhaal.

Zwembaden zijn er nauwelijks

Dat is iets om rekening mee te houden als je met kinderen of tieners reist. De Balkan heeft prachtige kleine hotels, guesthouses en appartementen vaak familiebedrijven, persoonlijk, met karakter. Maar een zwembad? Dat is eerder uitzondering dan regel.

Voor tieners die een zwembad als vast basisstation gewend zijn, is dat een omschakeling. Voor kinderen die nog jonger zijn en echt een plek nodig hebben om af te koelen en te spelen, is het goed om dit van tevoren te weten dat dit vrijwel een no-go is.

Wat is er bijzonder aan Albanië?

Overal bunkers. Dictator Enver Hoxha liet er naar schatting meer dan 170.000 bouwen, verspreid over het hele land. Op het strand, in het bos, midden op een rotonde, tussen de huizen in de hoofdstad. De meeste staan leeg en overwoekerd. Sommige zijn omgebouwd tot museum, winkel of schapenverblijf. Je kunt er niet omheen, letterlijk en figuurlijk.

De Albanese rivièra is verbluffend mooi. De bergen in het noorden zijn spectaculair. En de steden, van Tirana tot Gjirokastra, hebben een energie die je nergens anders in de Balkan tegenkomt op die manier.

Albanië is overweldigend qua natuur. Echt een land om op je bucketlist te zetten.

Praktisch samengevat

Munteenheid: Albanese lek. Betaal altijd met cash buiten de steden. Pin vooraf genoeg. Het verkeer is chaotisch: rijdt defensief, verwacht het onverwachte, ga vroeg en houd afstand. De wegen in de bergen zijn smal en zwaar. Google Maps heeft soms geen goed idee van welke weg begaanbaar is. Beste reistijd: mei, juni, september en oktober. De zomer is mooi maar druk en heet aan de kust.

Lees ook mijn andere blogs over de Balkanreis:

Benieuwd of deze reis ook iets voor jou is? Bel me, dan denk ik met je mee. 06-20851033.