10 dingen om te doen in Albanië: van bunkers tot bergmeren

Moniek Bos-Bouwman

Albanië heeft een reputatie die het niet helemaal verdient. Chaotisch, zeggen mensen. Slechte wegen. Gevaarlijk. Maar als je er dan rijdt, wandelt en eet, is het iedere keer weer: dit valt mee, dit is mooi, dit wil ik meer van. Het land is rauw, vriendelijk, goedkoop en vol plekken die je nergens anders tegenkomt.

Dit zijn de tien dingen die ik niet had willen missen, met eerlijk commentaar over wat goed werkt met kinderen en wat wat meer voorbereiding vraagt.

Berat: de stad van de duizend ramen

Berat staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en als je er bent snap je waarom. Witte huizen met rijen ramen klimmen langs de heuvels omhoog richting een middeleeuws kasteel. De boven- en onderstad hebben elk hun eigen karakter.

Parkeer boven bij het kasteel (€3,-) en loop er anderhalf uur rond. Daarna naar beneden rijden en nogmaals parkeren (€2,-) voor de straatjes in de onderstad. Eet een döner bij een van de kleine tentjes. Goed en goedkoop.

Met kinderen: Prima voor alle leeftijden. Het kasteel vraagt wat lopen maar is overzichtelijk. De straatjes in de benedenstad zijn aangenaam en breed genoeg. Lekker vroeg gaan om de hitte te vermijden.

Tirana: Bunk’Art 2 en de stad bij avond

Tirana vraagt twee gezichten van je. Overdag ga je de diepte in, letterlijk: onder het ministerie van Binnenlandse Zaken ligt Bunk’Art 2, een bunker gebouwd onder dictator Enver Hoxha als schuilplaats voor de hoogste functionarissen en de geheime dienst. Nu is het een museum over onderdrukking, spionage en paranoia in het communistische Albanië. Wat blijft hangen: tijdens de Tweede Wereldoorlog namen Albanezen Joodse vluchtelingen op. En kort daarna vermoordden ze zelf meer dan 50.000 mensen op vergelijkbare wijze. Als je ook Bunk’Art 1 wil bezoeken, koop dan een combicticket. Dat scheelt een paar euro per persoon.

’s Avonds is de stad een andere. Levendig, vol mensen op straat, cafés open, muziek. Loop naar de Piramide (het voormalige mausoleum van Hoxha, nu een skate-object), het Scanderbegplein en de boulevard. Er zijn protesten, straatmuzikanten en een energie die je niet verwacht in een hoofdstad die je misschien als somber had ingeschat. Ga na 19 uur als de hitte wat is gezakt.

Met kinderen: Bunk’Art 2 is geschikt voor tieners en kinderen vanaf een jaar of 12 die iets kunnen met de context. Voor jongere kinderen is de inhoud te zwaar, maar de gangen en ruimtes zijn op zichzelf al indrukwekkend. De stad bij avond is leuk voor avontuurlijke tieners; jonge kinderen kunnen overprikkeld raken van de drukte.

Permet en de Langarica Canyon

Permet is een van die plaatsen die je op de meeste reisroutes niet tegenkomt, en precies daardoor is het de moeite waard. Het stadje ligt in een vallei in het zuiden van Albanië, omringd door bergen, en de omgeving heeft meer te bieden dan het op het eerste gezicht lijkt.

Net buiten Permet liggen de zwavelbaden van Benja, warm bronwater dat opwelt tussen de rotsblokken van de Langarica Canyon. Je kunt er in stappen, al geeft het water een sterke zwavelgeur af die in je kleren trekt. Wij sloegen dat over, maar de canyon zelf is al de moeite waard: lopen over en langs de stenen, het water dat je omringt, een wereld op zich.

Onderweg naar Permet stopt je blik bij een restaurant waar watervallen letterlijk onder het terras door stromen. En bij de kraampjes langs de weg verkoopt een man zelfgemaakte jam, olie en een bijzondere lekkernij: walnoten die maandenlang in water met suiker zijn gelegd tot ze zacht worden. Je proeft iets wat je nergens anders tegenkomt.

Met kinderen: De canyon en de zwavelbaden zijn toegankelijk voor alle leeftijden, al is het klauteren over natte stenen iets om rekening mee te houden. De zwavelgeur is intens en niet voor iedereen even aangenaam. De rit naar Permet is lang en over smalle wegen, dus plan er genoeg tijd voor in.

De Blue Eye bij Saranda

Syri i Kalter: een bron die borrelt vanuit een diepblauw oog in het gesteente. Het water is ijskoud, helder en onwerkelijk van kleur. Er is een pad omheen dat omhoog gaat langs de helling, voor wie de massa wil ontvluchten.

Het is inmiddels een Instagrambestemming en dat merk je. Het was druk toen wij er waren. Ga vroeg. Echt vroeg.

Met kinderen: Toegankelijk voor iedereen. Het pad omhoog is optioneel en vraagt wat klim. De bron zelf is te voet bereikbaar. Mooie plek voor foto’s, maar reken op drukte.

Ksamil en de Albanese Rivièra

Het water bij Ksamil is turquoise op een manier die je van Kroatië of Griekenland kent, maar het kost hier minder. Voor een ligbed betaal je rond de 1000 lek per dag. Het strand is druk in het hoogseizoen.

Vlak bij Ksamil ligt Butrint: een groot Grieks-Romeins ruïnecomplex in een nationaal park. Entree is 1000 lek (€10,-) per persoon, wat aan de dure kant is voor Albanië. Maar het complex is indrukwekkend en het is er rustig.

Met kinderen: Ksamil is een van de weinige plekken in Albanië met echt strandvertier. Goed voor gezinnen met kinderen die willen zwemmen. Butrint is leuk voor kinderen die van ruïnes en natuur houden, maar voor jonge kinderen die snel verveeld zijn minder geschikt.

Gjirokastra: het kastelenkasteel

Gjirokastra noemen ze het kastelenkasteel, of de stad van steen. Het is een UNESCO-stad met een indrukwekkend Ottomaans kasteel bovenop een heuvel (400 lek entree), een bazaar vol winkeltjes en eetgelegenheden en een sfeer die ’s nachts nog mooier is dan overdag.

Eet bij restaurant Fura. Dat is het beste traditionele Albanese eten dat we tijdens de hele reis hebben gegeten: moussaka, gehaktballetjes, iets met aubergine, een rijstbal. Vullend en niet duur.

Met kinderen: De klimpartij naar het kasteel is stevig maar doenlijk voor kinderen die goed lopen. De bazaar is leuk om doorheen te slenteren. Gebruik comfortabele schoenen, want de keienstraatjes zijn glad.

Theth en de bergwandeling naar de Blue Eye Skaltir

Theth is een dorp hoog in de Albanese Alpen, bereikbaar via een smalle bergweg van anderhalve uur met uitzichten die je doen vergeten hoe benauwd die weg is. De Blue Eye Skaltir, een blauwe bron onderaan een waterval, is de meest bezochte wandeling vanuit Theth.

Wij deden ook de bergtop boven Theth: van 750 naar 1750 meter in 2,5 uur. Zwaar omhoog, zwaarder omlaag. Maarten heeft de bovenkant gezien; ik ben iets lager gebleven vanwege de afgronden. Het was de zwaarste wandeling van de reis.

Met kinderen: De Blue Eye wandeling is voor fitte kinderen vanaf een jaar of 10 te doen. De bergtopwandeling is alleen voor tieners die echt willen wandelen en goed schoeisel hebben. Draag wandelschoenen, geen sneakers. Neem genoeg water mee: 2 liter per persoon voor de langere routes. Onderweg zijn er kleine tentjes waar je water en eten kunt kopen.

Het Komani meer en de boot door de kloof

Je laat de auto achter, neemt een busje door een tunnel van 750 meter en stapt dan op een boot. 45 minuten varen door een steeds smaller wordende kloof, met steile bergwanden aan weerszijden. Hoe verder je vaart, hoe smaller en indrukwekkender het wordt.

Er drijft helaas plastic in het water. Dat is jammer, maar het doet weinig af aan de rest.

Aan het einde ligt een kleine lodge. Hier heb je geen mobiel bereik. Dat is prettig.

Met kinderen: De boottocht zelf is voor alle leeftijden te doen. Ga niet op een vol toeristenschip maar zoek een rustiger overtocht. Bij de lodge zijn wandelingen mogelijk, maar die variëren sterk in moeilijkheidsgraad. De Canyon-wandeling langs de rivier is voor kleine kinderen niet geschikt (te koud water, te hoge stroom). De wandeling naar het uitkijkplatform (20 minuten) wel.

De Osumi Canyon: uitzicht en raften

De Osumi Canyon is een van de indrukwekkendste plekken van Albanië en nog lang niet door iedereen ontdekt. De canyon is smal, diep en het water snijdt er al eeuwen doorheen. Vanaf het viewpoint bovenaan kijk je recht naar beneden in een kloof die zich ver uitstrekt. Daarna is er een lager punt langs de rivier waar je het water kunt voelen en de schaal pas echt tot je doordringt.

Wij zagen vanuit dat lagere punt meerdere rafts door de canyon gaan. Als je hier wat langer de tijd voor neemt, is raften een van de leukste dingen die je kunt doen. De rit duurt afhankelijk van het gekozen traject zo’n twee tot vier uur. Het water staat het hoogst en is het meest spectaculair in het voor- en naseizoen, wanneer er meer regenwater is. In de droge zomermaanden is het waterpeil lager en is de stroming rustiger, wat het juist geschikter maakt voor mensen zonder raftervaring.

De canyon ligt op zo’n 55 km van Berat, maar de smalle bergweggetjes zorgen ervoor dat je er makkelijk anderhalf uur over doet. Neem de tijd, want de weg ernaartoe heeft ook zijn eigen uitzichten.

Met kinderen: Het viewpoint is voor alle leeftijden toegankelijk, geen wandeling nodig. Raften kan vanaf een jaar of 10 à 12, afhankelijk van het waterpeil en de aanbieder. Kies in het zomerseizoen voor een rustiger traject als je met kinderen gaat. Boek van tevoren bij een lokale aanbieder, want er zijn slechts een handvol bedrijven actief in het gebied.

Kruje: de laatste bazaar

Het laatste stadje dat we in Albanië bezochten en een mooie afsluiter. De oude binnenstad is autovrij, de keienstraatjes zijn glad, het kasteel staat bovenop de heuvel met uitzicht tot aan de zee. De bazaar is leuk: antiekwinkeltjes, souvenirs en een sfeer die overdag leeft maar ’s avonds vroeg sluit.

Eet bovenaan bij het restaurant bij het kasteel. Voor een grote hapjesplank €7,50, voor een mixed grill €13,-. Het uitzicht is het gerecht erbij.

Met kinderen: De klim naar het kasteel is flink maar overzichtelijk. De gladde keienstraatjes vragen aandacht, zeker voor jonge kinderen. De bazaar is leuk voor een korte ronde.

Lees ook mijn andere blogs over de Balkanreis:

Benieuwd of deze reis ook iets voor jou is? Bel me, dan denk ik met je mee. 06-20851033.