Skopje: de stad met te veel standbeelden en toch een eigen charme

Het valt je op zodra je de stad in rijdt. Standbeelden. Overal. Op rotondes, op bruggen, op pleinen, langs de rivier. Grote bronzen mannen op paarden, vrouwen met zeisen en boeken, helden op sokkels. Je telt ze en stopt met tellen.

Dit is Skopje. De hoofdstad van Noord-Macedonië. Een stad met twee gezichten: het ene overdreven en eigenwijsheden, het andere echt en oud en de moeite waard.

Het project dat de stad veranderde

Rond 2010 besloot de Macedonische regering dat Skopje meer uitstraling nodig had. Het plan heette Skopje 2014: fonteinen, neoclassicistische gevels, bruggen vol beelden en tientallen monumenten. Het resultaat is een centrum dat aanvoelt als een openluchtmuseum voor de Macedonische geschiedenis, alleen dan gebouwd in vijf jaar in plaats van over vijftig eeuwen.

Een groot deel van de standbeelden is nog helemaal niet oud; ze werden neergezet in het kader van het stadsvernieuwingsproject ‘Skopje 2014’. Er werden in rap tempo musea, neoklassieke gevels en heel veel standbeelden van helden uit de geschiedenis van Macedonië neergezet in de stad. De meningen zijn erover verdeeld ook bij ons. Maar het is onmiskenbaar: het centrum heeft hierdoor een karakter dat je nergens anders ziet in de Balkan.

Macedonia Square en de standbeelden

Het hart van de stad is het Macedonische plein, Macedonia Square. Het ruiterstandbeeld van Alexander de Grote is een van de meest opvallende beelden op het plein, officieel bekend als ‘Warrior on a Horse’, dat met een hoogte van 22 meter boven het plein uittorent. Daaromheen: fonteinen, bronzen leeuwen, soldaten. En aan de voet van het standbeeld mozaïeken met oude Macedonische afbeeldingen.

Je moet er een mening over hebben. Wij keken ernaar, liepen er een rondje omheen, maakten een foto en gingen door. Dat is ook prima.

De Steenbrug en de bruggen van de kunstenaars

De Stone Bridge, een 214 meter lange voetgangersbrug uit de 15e eeuw, verbindt het Macedoniëplein met de Oude Bazaar. Een stukje verderop staat de Bridge of Civilizations, ook wel de ‘Eye Bridge’, met 28 standbeelden van belangrijke personen uit de Macedonische geschiedenis. En naast die staat de Bridge of Art, met 29 standbeelden van Macedonische kunstenaars, schrijvers en componisten.

De Steenbrug zelf is echt. Oud. Het contrast met de fonkelnieuwe kunstbruggen ernaast is groot, en dat maakt het interessant. Midden op de Steenbrug sta je boven de Vardar-rivier, met aan de ene kant de oude bazaar en aan de andere kant het nieuwe centrum. Dat is een mooi moment.

De Oude Bazaar: het beste van Skopje

Dit is waar de stad pas echt zichzelf wordt. De bazaar werd in de 12e eeuw recht tegenover de Stenen Brug gesticht en is een van de oudste bazaars van de Balkan en de op een na grootste ter wereld, na die van Istanbul. Hier vind je ingewikkeld handwerk, thee, snoep, Turkse gerechten, souvenirs en allerlei soorten edelstenen.

Wij liepen er doorheen op een doordeweekse dag. Niet te druk. De steegjes zijn smal, de winkeltjes klein, de baklava goed. Er zijn ook moskeeën en kerken dicht bij elkaar dat geeft de bazaar een sfeer die je in West-Europa niet meer vindt.

Neem de tijd voor de bazaar. Ga er ’s ochtends naartoe als het rustig is. Koop iets van een lokale ambachtsman, niet uit een souvenirbak. Eet een Macedonische kebab bij een van de kleine tentjes.

Fort Kale en het uitzicht

Fort Kale torent hoog boven de stad uit en biedt een prachtig panorama over Skopje. De weg ernaartoe gaat omhoog door de bazaar. Bovenaan kijk je over de hele stad: de rivier, de pleinen, de standbeelden. Je begrijpt van hieraf ook pas hoe groot de stad eigenlijk is.

De kabelbaan naar de berg Vodno, met het Millennium Cross bovenop, is een andere optie voor een uitzicht. Bij ons was die maanden buiten werking. Als je geluk hebt rijdt hij wel. Check dit van tevoren.

De wijk Debar Maalo: ’s avonds

Wanneer de avond valt is het tijd voor een stevig diner in een traditionele Macedonische taverne. Destan, gelegen in de Oude Bazaar, is een lokale favoriet die bekendstaat om zijn kebabs en smaakvolle bijgerechten. Combineer je maaltijd met een glas rakija voor de complete ervaring. Rond je dag in Skopje af in Debar Maalo, een levendige wijk die bekendstaat om haar bruisende nachtleven, met alles van livemuziek tot creatieve cocktails.

Voor wie na het diner nog niet klaar is: Skopje heeft een levendig jongerenleven. De wijk Debar Maalo is daar het centrum van.

Hoe lang heb je er nodig?

Een volle dag is genoeg om de highlights te zien. Met een nacht erbij heb je ook de avond — en dat geeft de stad een andere kleur. Skopje is zeker geen stad waarvoor je speciaal vliegt, maar als je toch in Noord-Macedonië bent, sla het niet over. De bazaar, de Steenbrug, het uitzicht vanaf het fort: die zijn de moeite waard.

En die standbeelden? Die wen je aan. Eerder dan je denkt.

Lees ook mijn andere blogs over de Balkanreis:

• Noord-Macedonië met de auto: wat je echt moet weten voor je gaat
• 9 dingen om te doen in Noord-Macedonië: van kloosters tot kanoën
• Beren in de Balkan: wat je moet weten als je gaat wandelen in Bulgarije en Noord-Macedonië
• Het meer van Ohrid: een van de oudste meren van Europa en waarom je er langer blijft dan gepland

Wil je een rondreis door Noord-Macedonië laten uitdenken op maat? Bel me. 06-20851033.