Theth: waarom dit bergdorpje het zwaarste en mooiste van Albanië in zich heeft

Moniek Bos-Bouwman

De weg ernaartoe zegt alles. Anderhalf uur omhoog op een smalle bergweg, af en toe een tegenligger die van je verwacht dat jij de berm in gaat, schaapjes op het asfalt, uitzichten die steeds verder opengaan. En dan, terwijl de regen nog druppelt als we aankomen, omringd door kliffen die letterlijk recht omhoogschoten: Theth.

Het was zwaarder dan verwacht. Meer dan verwacht. En prachtig op een manier die je van tevoren niet helemaal kunt voorstellen.

Wat is Theth?

Theth is een klein bergdorpje in de Albanese Alpen, ook wel de Vervloekte Bergen (Bjeshkët e Namuna) genoemd een naam die je begrijpt zodra je er bent. Het dorp ligt op zo’n 750 meter hoogte in het Theth-dal, omringd door bergwanden die tot 2.500 meter oplopen. Er wonen een paar honderd mensen, voornamelijk in familie guesthouses die reizigers ontvangen.

Er is geen wifi van betekenis. Bereik is er nauwelijks. ’s Avonds wordt er gekookt door de eigenaar van je pension, zit je aan tafel met andere gasten en kijk je uit op bergen die in het donker verdwijnen. Dat is het leven in Theth.

En dat is precies waarom mensen hier naartoe gaan.

Hoe kom je er?

Met de auto is Theth bereikbaar via een smalle, deels bochtige bergweg vanuit Shkodër, zo’n anderhalf tot twee uur rijden. De weg is inmiddels geasfalteerd voor 2022 had je hier een vierwielaandrijver nodig. Tegenliggers zijn er altijd, en de lokale bestuurders rijden er hard doorheen. Neem je tijd.

Zonder auto is Shkodër het vertrekpunt. Vanuit Shkodër rijdt één keer per dag een minibus naar Theth, ’s ochtends om 7 uur. De rit duurt twee tot twee en een half uur en kost zo’n €10,- per persoon. Je reserveert dit bij je guesthouse of hotel in Shkodër, want de bus haalt mensen op bij hun accommodatie.

Minstens twee nachten in Theth is het minimum om er echt iets van mee te pikken. Met één nacht kom je aan en vertrek je weer voor je het goed en wel hebt gevoeld.

De wandelingen vanuit Theth

Theth is in de eerste plaats een wandelbestemming. Er zijn drie wandelingen die iedereen noemt, en alle drie zijn de moeite waard. Maar ze vragen elk een andere voorbereiding.

De Blue Eye Skaltir: meest bezochte wandeling

De Blue Eye van Theth (Blue Eye Kaprre, niet te verwarren met de Blue Eye in het zuiden van Albanië) is een ijskoude blauwe bronpoel aan de voet van een waterval, diep in de bergen. Het water is helder, blauw en schokkend koud.

De wandeling ernaartoe is druk. Op de heen- én terugweg kom je mensen tegen in beide richtingen. Dat maakt het op sommige stukken, waar het pad smal is, een oefening in geduld. Maar het eindpunt is de moeite waard. Maarten wilde zelfs een foto van de waterval in zijn geheel, trok zijn schoenen uit en waadde door het ijskoude water naar de overkant. Dat is zijn zaak.

Vanuit Theth is het in totaal zo’n 16 km heen en terug, met hellingen aan het begin en het einde. Reken op drie tot vier uur voor de volledige route. Ga vroeg zeker als je rustige foto’s wil maken zonder mensen op de achtergrond.

Er zijn langs de route stalletjes waar je iets kunt drinken. Neem voldoende water mee voor het eerste gedeelte.

De Grunas waterval: mooier dan verwacht

De Grunas waterval ligt in een smalle canyon bij Theth, te bereiken via een bospad langs de rivier. De wandeling begint vlak, wordt na een twintigtal minuten heuvelachtiger en vraagt op een aantal plekken wat klimmen en klauteren over stenen. Geen technisch pad, maar ook geen wandeling voor slippers.

De canyon zelf is spectaculair: smal, met hoog water dat dendert. De waterval aan het einde is indrukwekkend. Wij stonden bij de brug over de canyon en keken. De afgronden naast de paden verder de kloof in vonden wij een grens. Maar de waterval zelf is ook zonder die extra klauterpartij de moeite waard.

Als je de Grunas waterval combineert met de Blue Eye-route, voeg je zo’n drie km extra toe en reken je in totaal op een volledige dag wandelen. Dat is prima te doen als je vroeg vertrekt.

De Valbona Pass: de moeilijkste en mooiste

Dit is de wandeling waar Theth om bekend staat. Een route over de bergpas naar het naburige dal van Valbona, een van de mooiste bergwandelingen van Europa dat schrijven mensen die er echt veel wandelingen mee hebben vergeleken.

De volledige route van Theth naar Valbona is circa 17 km en duurt zes tot acht uur, met een hoogteverschil van zo’n 1.100 meter. Het hoogste punt, de Valbona Pass, ligt op 1.815 meter.

Wij hebben de bergtop gedaan en zijn daarna teruggekeerd naar Theth. Van 750 meter klom ik naar 1.750 meter in tweeënhalf uur. Zwaar omhoog, zwaarder omlaag. Mijn knieën hebben het geweten. Maarten heeft nog een tijdje bovenaan staan kijken en foto’s gemaakt; ik was een stukje lager gaan zitten vanwege de afgronden. Maar wat een uitzicht.

Als je de volledige route doet van Theth naar Valbona, moet je weten dat terugkomen niet simpel is. Je staat dan aan de andere kant van de berg, in een ander dal. De terugweg gaat via de boot over het Komani meer naar Fierze, dan een bus naar Shkodër, en vanuit Shkodër weer een bus naar Theth. Dat kost je een hele dag. Plan dus of je de volledige oversteek doet met een overnachting in Valbona, of dat je zoals wij doet: omhoog tot de top of het punt dat jou tevreden stelt, en daarna terug dezelfde weg.

De ingekorte versie heen en terug vanuit Theth tot aan de pas is circa 11 à 12 km en duurt vijf tot zes uur. Je levert daarmee weinig in op de mooiste uitzichten, want die vind je op en rond de top.

Neem wandelschoenen, zeker geen sneakers. Neem minstens twee liter water mee, snacks voor onderweg. Er is halverwege een kleine bar waar je iets kunt drinken. Begin vroeg om 8 uur of eerder.

Langs het pad kwamen we een paard tegen dat ons een heel stuk volgde voor de snacks. Niet bang voor mensen, gewoon op zoek naar bakerolltoastjes.

De sfeer van Theth

Buiten de wandelingen is Theth een plek om te zitten. Op het terras van je guesthouse met uitzicht op de bergwanden. ’s Avonds aan tafel met de eigenaar die kookt wat er is. Een drankje bij het water als het lichter wordt naar de avond.

Het is niet voor iedereen. Er is weinig comfort in de traditionele zin. De kamers zijn basic, de gordijnen laten ’s ochtends vroeg licht door, en je moet er vrede mee hebben dat er weinig te doen is buiten wandelen, lezen en van de natuur genieten.

Maar precies dat is de kracht van Theth. Je bent er even af. Van alles.

Praktisch

Draag altijd goed wandelschoenen bij alle drie de routes. De paden zijn stenig en nat op plekken, ook in de zomer. Neem genoeg water en eten mee, want onderweg zijn de mogelijkheden beperkt. ’s Ochtends vroeg beginnen, ook al voelt dat zwaar na een lange reisdag.

Betalen gaat vrijwel nergens met pas: neem cash mee in Albanese lek. Guesthouses kosten gemiddeld €30,- tot €50,- per persoon per nacht inclusief diner en ontbijt, afhankelijk van het seizoen en het guesthouse.

Theth is het zwaarste en mooiste van Albanië in één plek. Het vraagt wat van je benen en je conditie. Het geeft terug in beelden die je niet vergeet.

Lees ook mijn andere blogs over de Balkanreis:

Benieuwd of deze reis ook iets voor jou is? Bel me, dan denk ik met je mee. 06-20851033.